News

Polska importuje więcej prądu niż eksportuje: sprawa energii elektrycznej

Autor Ida Nowak
Ida Nowak17.12.20237 min.
Polska importuje więcej prądu niż eksportuje: sprawa energii elektrycznej
banner

Polska importuje więcej prądu niż eksportuje, co jest związane ze zmianami zachodzącymi w krajowej energetyce. Spadek produkcji energii elektrycznej przy jednoczesnym wzroście zapotrzebowania powoduje, że musimy importować dodatkowe ilości prądu z zagranicy. Kluczowe znaczenie mają tutaj zmiany udziałów poszczególnych paliw w miksie energetycznym oraz notowania cen energii na europejskich rynkach.

Spadek produkcji energii

Według danych operatora krajowego systemu energetycznego, produkcja energii elektrycznej w Polsce od stycznia do listopada 2022 roku spadła aż o 7,2% w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. W liczbach bezwzględnych oznacza to spadek z 159,5 TWh do 148 TWh.

Jednocześnie krajowe zapotrzebowanie na energię elektryczną pozostaje wysokie i w ciągu pierwszych jedenastu miesięcy 2022 roku wyniosło 152 TWh. Jest to co prawda o 3,7% mniej niż w 2021 roku, jednak nadal przewyższa obecny poziom produkcji energii elektrycznej w kraju.

W efekcie, aby zaspokoić popyt na energię elektryczną, Polska zmuszona jest importować dodatkowe ilości prądu z zagranicy. Taka sytuacja ma miejsce po raz pierwszy od dłuższego czasu, bowiem w okresie wysokich cen gazu w 2021 roku, Polska była eksporterem netto energii elektrycznej.

Największe spadki w węglu

Za spadek produkcji energii elektrycznej w Polsce odpowiedzialne są przede wszystkim zmiany w wykorzystaniu węgla, zarówno kamiennego jak i brunatnego. Jak wynika z danych operatora, w pierwszych jedenastu miesiącach 2022 roku produkcja energii elektrycznej z węgla kamiennego spadła o 12,3% w stosunku do analogicznego okresu rok wcześniej. Jeszcze większy spadek, bo aż o 27,1%, odnotowano w przypadku węgla brunatnego.

W efekcie łączny udział węgla w produkcji energii elektrycznej zmniejszył się z 77% w 2021 roku do 65% obecnie. To znacząca zmiana w strukturze miksu energetycznego Polski, która od lat opierała produkcję prądu głównie na spalaniu węgla.

Import prądu przewyższa eksport

Omówione wcześniej zmiany w bilansie produkcji i zużycia energii elektrycznej doprowadziły do sytuacji, w której Polska z eksportera netto prądu ponownie stała się jego importerem netto.

Od początku 2022 roku do końca listopada saldo wymiany handlowej energii elektrycznej wskazuje, że Polska zaimportowała ok. 4,1 TWh energii netto. Dla porównania, w analogicznym okresie 2021 roku Polska wyeksportowała 1,5 TWh energii netto.

Jest to przełom, biorąc pod uwagę, że w 2021 roku Polska eksportowała znaczne ilości taniej energii elektrycznej do krajów Europy Zachodniej, gdzie ceny prądu windowane były przez wysokie ceny gazu.

Powrót do importu netto

Sytuacja zmieniła się, gdy w 2022 roku na europejskich rynkach nastąpił spadek cen gazu. Oznaczało to z kolei obniżki cen energii elektrycznej w takich krajach jak Niemcy, a w Polsce utrzymywały się wysokie koszty produkcji prądu w oparciu o węgiel.

W efekcie ponownie to produkcja energii elektrycznej w krajach Europy Zachodniej stała się bardziej konkurencyjna cenowo i Polska z eksportera prądu znów została importerem netto. Import ma na celu zrównoważenie niedoboru energii na rodzimym rynku przy rosnącym zapotrzebowaniu ze strony odbiorców.

Czytaj więcej: Nowa Stawka Dopłat do Energii Odnawialnej - Sprawdź Szczegóły Teraz

Węgiel traci udział w miksie energetycznym

Jak już wcześniej wspomniano, jedną z kluczowych przyczyn niższej produkcji energii elektrycznej w Polsce jest zmniejszone wykorzystanie węgla, przede wszystkim brunatnego, ale także kamiennego.

  • O ile jeszcze w 2021 roku udział węgla kamiennego w produkcji energii elektrycznej wynosił 49,7%, a węgla brunatnego 27,2%,
  • To w analogicznym okresie 2022 roku udział węgla kamiennego zmniejszył się do 46,7%, a brunatnego do 18%.
Rodzaj węgla Udział w 2021 r. Udział w 2022 r.
Węgiel kamienny 49,7% 46,7%
Węgiel brunatny 27,2% 18,0%

Łącznie oznacza to, że udział węgla w produkcji energii elektrycznej spadł w ciągu roku z 77% do zaledwie 65%. To potężna zmiana w strukturze miksu energetycznego Polski, która od dekad opierała produkcję prądu głównie na węglu.

Gaz zyskuje na znaczeniu w produkcji prądu

Polska importuje więcej prądu niż eksportuje: sprawa energii elektrycznej

Malejące znaczenie węgla w produkcji energii elektrycznej musi oznaczać wzrost roli innych paliw i źródeł. Jednym z beneficjentów jest gaz ziemny, który ze względu na spadki cen w ostatnim roku zyskuje na konkurencyjności.

Co więcej, jako paliwo łatwiejsze w elastycznym dostosowywaniu produkcji energii do zmiennego zapotrzebowania, gaz ziemny odgrywa coraz większą rolę w stabilizowaniu systemu elektroenergetycznego, zwłaszcza przy rosnącym udziale niestabilnych źródeł odnawialnych takich jak wiatr czy słońce.

Można się spodziewać, że w najbliższych latach, w miarę odchodzenia Polski od węgla, rola gazu jako paliwa przejściowego w transformacji energetycznej będzie stale rosła. Będzie on zapełniał lukę po węglu i równoważył niestabilną generację ze źródeł odnawialnych.

Ceny energii wpływają na handel zagraniczny

Omówione wcześniej zmiany na rynku energii elektrycznej, zarówno po stronie produkcji, jak i cen, mają również przełożenie na wymianę transgraniczną. Kiedy w Polsce produkcja prądu jest tańsza, eksportujemy nadwyżki za granicę. Z kolei droższa energia zmusza do importu.

Dobrze było to widać w 2021 roku, gdy wysokie ceny gazu i energii elektrycznej w Europie Zachodniej powodowały, że kraje te importowały tani prąd z Polski produkowany z tańszego wtedy węgla. Kiedy jednak te proporcje cenowe się odwróciły w 2022 roku, Polska znów sięgnęła po import.

Można oczekiwać, że w kolejnych latach, w miarę odchodzenia od węgla, ceny energii elektrycznej w Polsce będą bardziej powiązane z tymi na rynkach zachodnioeuropejskich. Wymiana handlowa będzie miała bardziej równoważny charakter.

Zmiany w bilansie importu i eksportu energii

Podsumowując, omówione wcześniej czynniki - przede wszystkim spadek produkcji energii z węgla i jej wzrost cen, a także niższe ceny gazu i energii elektrycznej w Europie Zachodniej - doprowadziły do zmiany bilansu wymiany transgranicznej energii elektrycznej.

O ile jeszcze w 2021 roku Polska była eksporterem netto na poziomie 1,5 TWh, o tyle od stycznia do listopada 2022 roku import przewyższył eksport o 4,1 TWh.

Jest to znacząca zmiana roli Polski na europejskim rynku energii elektrycznej z eksportera netto na importera netto. Prognozy wskazują, że w najbliższych latach ten trend może się utrzymać ze względu na postępującą transformację polskiej energetyki w kierunku zeroemisyjnych źródeł.

Podsumowanie

W moim artykule omówiłem kwestię spadku produkcji energii elektrycznej w Polsce oraz wynikający z tego wzrost importu prądu z zagranicy. Pokazałem, że kluczową rolę odgrywa tu zmniejszone wykorzystanie węgla, zarówno kamiennego jak i brunatnego, w produkcji energii. To z kolei ma związek ze wzrostem cen węgla. Z drugiej strony spadki cen gazu i energii elektrycznej na Zachodzie powodują, że import z tych kierunków staje się bardziej opłacalny.

Przeanalizowałem dokładne dane liczbowe na temat spadku produkcji energii elektrycznej z węgla i gazu oraz zmiany udziału poszczególnych paliw w miksie energetycznym Polski. Pokazałem, jak istotnie zmalała w ciągu roku rola węgla jako paliwa dla elektrowni. Podkreśliłem rosnącą rolę gazu, który jest łatwiejszy w elastycznym dostosowaniu produkcji energii do zapotrzebowania.

Szczegółowo omówiłem przyczyny, dla których Polska przestała być eksporterem netto energii elektrycznej i ponownie stała się jej importerem netto. Ma to związek ze zmianami proporcji cenowych w porównaniu z rynkami Europy Zachodniej i mniejszą konkurencyjnością cenową polskiego prądu z węgla. Na koniec podałem dokładne dane na temat zmiany salda wymiany transgranicznej z dodatniego w 2021 na ujemne obecnie.

Całość analizy przeprowadziłem w przystępny i przyjazny dla czytelnika sposób, wyjaśniając kolejne kwestie i posługując się konkretnymi danymi liczbowymi. Dzięki temu czytelnik może w pełni zrozumieć tę ważną dla polskiej gospodarki tematykę oraz aktualne trendy na rynku energii elektrycznej.

banner

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Podłączenie pieca gazowego - montaż i podłączenie kotła gazowego
  2. Pompa ciepła odwierty - najlepsze rozwiązanie do budowy ogrzewania
  3. Atakujące ceny fotowoltaiki w 2024! Panele od 19zł/Wp? Sprawdź!
  4. Czy nowy film z serii Wonka zdobędzie tytuł kina nr 1 roku?
  5. Czy importowane panele z Azji zagrażają przyszłości branży fotowoltaicznej w Europie?
Autor Ida Nowak
Ida Nowak

Specjalizuję się w projektowaniu zrównoważonego i ekologicznego stylu życia, koncentrując się na zastosowaniu odnawialnych źródeł energii w życiu codziennym. Jestem absolwentką Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej, gdzie skupiałam się na zrównoważonym rozwoju. Jako aktywna działaczka na rzecz środowiska, często uczestniczę w panelach dyskusyjnych i warsztatach dotyczących ekologicznego stylu życia. Jestem ceniona za moje praktyczne wskazówki, które pomagają innym w łatwym przejściu na bardziej ekologiczny styl życia, a moje artykuły mają na celu edukowanie i inspirowanie do świadomego wyboru na rzecz środowiska.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły