News

Tajemnicze zjawiska zimowe - niesamowite nazwy i ich znaczenie

Autor Ludwik Głowacki
Ludwik Głowacki23.01.20246 min.
Tajemnicze zjawiska zimowe - niesamowite nazwy i ich znaczenie
banner

Tajemnicze zjawiska zimowe, takie jak gołoledź, śryż czy szadź, choć pięknie prezentujące się w krajobrazie, mogą stanowić realne zagrożenie. Ich niesamowite, a czasem mylące nazwy skrywają niezwykłe procesy zachodzące w przyrodzie podczas zimy. Warto poznać te tajemnice, by docenić ich urok, ale też w porę dostrzec potencjalne niebezpieczeństwo kryjące się pod warstwą lodu czy śniegu.

Gołoledź i ślizgawica - podobne, lecz inne

Gołoledź i ślizgawica to dwa zjawiska zimowe, które często mylimy ze sobą. Choć oba powodują śliskość nawierzchni, różnią się sposobem powstawania.

Gołoledź potocznie nazywana jest szklanką. Jest to gładka, lśniąca warstewka lodu, która pokrywa drogi i chodniki. Powstaje w wyniku mrozów, gdy temperatura spada poniżej 0°C. Gdy następnie zaczyna padać deszcz lub mgła, opadające kropelki zamarzają natychmiast po dotknięciu zimnej nawierzchni, tworząc lodową powłokę.

Ślizgawica różni się tym, że jest skutkiem zamarznięcia istniejącej już cienkiej warstwy wody lub błota pośniegowego na drodze czy chodniku. Zazwyczaj pojawia się podczas odwilży, gdy temperatura nagle spadnie poniżej 0°C. Woda nie zdąży wsiąknąć w podłoże i zamarza, powodując poślizgi.

Jak odróżnić gołoledź od ślizgawicy?

Aby odróżnić te dwa zjawiska, warto zwrócić uwagę na to, kiedy i jak powstał lód. Gdy poprzedziły go opady deszczu lub mgły w czasie mrozów - mamy do czynienia z gołoledzią. Jeśli natomiast śliskość pojawiła się nagle, tuż po odwilży - jest to raczej ślizgawica.

Powstawanie śryżu - pierwszy etap zamarzania

Śryż jest zjawiskiem, które jako pierwsze zapowiada nadejście zimy. Jest to początkowy etap zamarzania wód powierzchniowych.

Gdy temperatura spadnie poniżej 0°C, na tafli stawów i rzek zaczynają pojawiać się charakterystyczne skupiska drobnych bryłek przypominających gąbkę. Są one wytworem zlepiania płatków śniegu z lodową papką. Te kruche struktury przyjmują kształt igiełek lub blaszek i z czasem łączą się w większe twory lodowe.

Śryż różni się od pływających po wodzie brył lodowych. Jest znacznie delikatniejsza i kruchsza, stąd łatwo ją pomylić ze śniegiem.

Śryż to zapowiedź nadejścia mrozów. Gdy zobaczymy ją na wodzie, wiemy, że zima zbliża się wielkimi krokami.

Czym jest okiść i szadź - lodowa ozdoba czy zagrożenie

Zarówno okiść, jak i szadź to zjawiska, gdy na gałęziach drzew i krzewów gromadzi się lód lub śnieg. Choć z pozoru pięknie prezentują się w krajobrazie, mogą być niebezpieczne dla roślin.

Okiść tworzy się podczas opadów mokrego i ciężkiego śniegu, który zalega na gałęziach. Jego ciężar może je połamać, co leśnicy nazywają śniegołomem. Podobnie działa szadź, tyle że jest to warstwa zamarzniętego deszczu, mgły lub mżawki, która przymarza do gałęzi.

Jak rozróżnić okiść od szadzi?

  • Okiść to śnieg osadzający się na gałęziach
  • Szadź zaś to lód, który opada na rośliny i zamarza

Obie te zjawiska mogą doprowadzić do wyłamywania się pod ciężarem konarów drzew. Różnią się składem - śnieg lub lód, ale efekt jest podobny.

Okiść a śniegołom - ciężar śniegu łamie gałęzie

Tajemnicze zjawiska zimowe - niesamowite nazwy i ich znaczenie

Śniegołom i okiść to dwa ściśle powiązane zjawiska zimowe. Pierwszy jest bezpośrednim skutkiem drugiego.

Okiść, czyli osadzanie się grubej warstwy mokrego śniegu na gałęziach drzew i krzewów, zwiększa ich obciążenie. Gdy ciężar białego puchu lub dodatkowo napór wiatru przekroczy wytrzymałość rośliny, powoduje złamanie jej konarów lub całego pnia. Taki efekt nosi nazwę śniegołomu.

Okiść Osadzanie się śniegu na gałęziach
Śniegołom Złamanie gałęzi lub pnia pod wpływem ciężaru okiści

Śniegołomy podczas zim są częstą przyczyną wyłamywania i wywracania się drzew w lasach i parkach. Dlatego leśnicy muszą być czujni i usuwać z gałęzi nadmiar śniegu, aby temu zapobiec.

Szron kontra szadź - delikatne igły versus lód

Szron i szadź to dwa odmienne zjawiska zimowe, które łatwo pomylić, gdyż oba osadzają się na roślinach i przedmiotach.

Szron składa się jednak z bardzo drobnych, delikatnych igiełek lodowych, które tworzą na powierzchni jakby porowatą, puszystą warstewkę. Powstaje w wyniku wykraplania pary wodnej z powietrza i zamarzania jej na zimnym podłożu.

Szadź natomiast to lód, który opada na gałęzie i inne obiekty w postaci mżawki lub deszczu i zamarza, tworząc grubą skorupę. Jest znacznie twardsza i cięższa od szronu.

Obydwa zjawiska zawdzięczają swą nazwę słowiańskiemu bogu zimy - Szadźko. To od jego imienia wzięły się polskie określenia na mróz osadzający się zimą na roślinach i przedmiotach.

Zimowe cuda - piękne, lecz niebezpieczne

Zjawiska takie jak szadź, okiść i inne zimowe „ozdoby”, choć hipnotyzująco piękne, mogą stać się przyczyną problemów i zagrożeń.

Ich niesamowite nazwy i różnice, jakie je determinują, warto poznać choćby po to, by podziwiać ich nietuzinkowy urok. Jednak tak samo ważne jest, aby dostrzec potencjalne niebezpieczeństwo czyhające pod puchową pierzyną śniegu czy błyszczącą skorupą lodu.

Mróz i opady śniegu, choć kojarzą się z magiczną aurą zimowych cudów, dla przyrody i infrastruktury mogą stać się realnym zagrożeniem. Dlatego warto być świadomym ich niszczycielskiej siły, aby z wyprzedzeniem im zapobiec.

Podsumowanie

W artykule przybliżono kilka zjawisk związanych z zimą, które choć pięknie prezentują się w krajobrazie, mogą być groźne. Wyjaśniono na czym polegają i jak powstają takie zjawiska, jak gołoledź, ślizgawica, śryż, okiść i szadź. Porównano je ze sobą, aby łatwiej było je rozróżnić. Przestrzeżono również przed ich potencjalnym niszczycielskim działaniem.

Przedstawiono na przykład różnice między gołoledzią a ślizgawicą. Choć oba zjawiska powodują śliskość nawierzchni, to pierwsza tworzy się wskutek opadów w trakcie mrozów, a druga w wyniku zamarznięcia istniejącej już cienkiej warstwy wody lub błota pośniegowego.

Wyjaśniono także proces powstawania śryżu, który jako pierwszy sygnalizuje zbliżające się mrozy i zamarzanie zbiorników wodnych. Uczulono również na niebezpieczeństwo związane z okiścią i szadzią, które osadzając się na drzewach zwiększają ryzyko złamań pod wpływem wiatru i ciężaru.

Artykuł uświadamia zatem, że choć zjawiska takie jak szron, gołoledź i inne zimowe „ozdoby” zachwycają swym pięknem, mogą też stanowić realne zagrożenie dla przyrody i infrastruktury. Dlatego tak ważna jest świadomość ich groźnej siły.

banner

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Szlifowanie wylewki betonowej - usługi szlifowania posadzek
  2. Cena przeglądu i pomiarów elektrycznych - Cennik i kosztorys
  3. Klimatyzacja Chełm - ceny, opinie, najlepsze firmy montażowe
  4. Atakujące ceny fotowoltaiki w 2024! Panele od 19zł/Wp? Sprawdź!
  5. Nowe przepisy dla stacji ładowania samochodów elektrycznych
Autor Ludwik Głowacki
Ludwik Głowacki

Z dziesięcioletnim doświadczeniem w branży fotowoltaicznej, zajmuję się projektowaniem i wdrażaniem systemów fotowoltaicznych, obsługując zarówno domy jednorodzinne, jak i przedsiębiorstwa. Moja edukacyjna ścieżka prowadziła przez Politechnikę Warszawską, gdzie ukończyłem Inżynierię Środowiska, a także zdobyłem certyfikat w zakresie energii odnawialnej. Regularnie występuję jako prelegent na konferencjach dotyczących odnawialnych źródeł energii, a moje publikacje branżowe zdobywają uznanie w środowisku. Pasjonuje mnie dzielenie się wiedzą i doświadczeniem, które przekładają się na pomoc innym w efektywnym wykorzystaniu fotowoltaiki.

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły