News

Pora roku zanika. Polskie przedwiośnie. Szykuje się zmiana.

Autor Ludwik Głowacki
Ludwik Głowacki22.02.20245 min.
Pora roku zanika. Polskie przedwiośnie. Szykuje się zmiana.
banner

Przedwiośnie w Polsce z roku na rok stają się coraz krótsze, a nawet zanikają. Globalne ocieplenie powoduje, że zima szybciej się kończy, a wiosna zaczyna wcześniej. Objawia się to zmianami w przyrodzie - ziemia zaczyna pachnieć, rośliny i owady budzą się do życia, ptaki wracają z ciepłych krajów. Niestety, skrócenie okresu przejściowego między zimą a wiosną może mieć negatywne konsekwencje dla całego ekosystemu.

Światowe ocieplenie skraca przedwiośnie

Przedwiośnie, czyli okres przejściowy między zimą a wiosną, w którym średnie dobowe temperatury wahają się od 0 do 5°C, z roku na rok ulega skróceniu w Polsce. Jest to bezpośrednie następstwo globalnego ocieplenia klimatu. Topnienie lodowców, wzrost poziomu mórz i oceanów, nasilone efekty cieplarniane to procesy, które powodują wzrost średnich temperatur na Ziemi.

W praktyce oznacza to, że zimy stają się łagodniejsze i krótsze, a wiosny zaczynają się coraz wcześniej. Zjawisko skracania przedwiośnia obserwujemy wyraźnie w polskim klimacie w ostatnich kilkunastu latach. Za sprawą cieplejszych zim, okres ten może trwać zaledwie kilka tygodni, a nawet dni, podczas gdy jeszcze 30-40 lat temu przedwiośnie było znacznie dłuższe.

Konsekwencje dla biosfery

Skrócenie bądź całkowity zanik przedwiośnia w Polsce nie pozostaje bez wpływu na biosferę. Nagła zmiana warunków pogodowych z zimowych na letnie może mieć fatalne skutki dla wielu organizmów, które nie zdążą się zaadaptować. U roślin może dojść do zaburzeń cykli rozwojowych i obniżenia plonów, u zwierząt do problemów z rozmnażaniem i żerowaniem.

Dlatego naukowcy biją na alarm, że skrócenie bądź zanikanie przedwiośnia zagraża całym ekosystemom. Apelują o pilne działania mające na celu zahamowanie zmian klimatycznych i globalnego ocieplenia, aby uratować biosferę przed katastrofą.

Zapach gleby zapowiada koniec zimy

Jedną z najważniejszych naturalnych oznak kończącej się zimy i zbliżającego przedwiośnia jest charakterystyczny zapach gleby. Gdy temperatury zaczynają rosnąć, w glebie uaktywniają się bakterie z rodzaju Streptomyces, które uwalniają związek chemiczny zwany geosminą.

geosmina nadaje ziemi aromat przypominający buraki, marchew czy karpie. Jest kluczowa dla procesów zachodzących w glebie na przedwiośniu. Ogranicza bowiem rozwój groźnych dla roślin grzybów i drobnoustrojów. To właśnie intensywny zapach gleby informuje nas, że gleba się budzi, zima się kończy i zbliża przedwiośnie.

Higienizacja gleby

Dodatkowo wsiąkanie wody opadowej w glebę powoduje jej naturalną higienizację po zimie. Zgromadzone na powierzchni ziemi zanieczyszczenia są wypłukiwane w głąb profilu glebowego, gdzie mikroorganizmy rozkładają je i neutralizują.

Dlatego charakterystyczny wiosenny zapach świeżo nawilżonej ziemi to znak, że w glebie rozpoczynają się pozytywne procesy biochemiczne, mające duże znaczenie dla prawidłowego wzrostu roślinności na przedwiośniu.

Woda uruchamia procesy w biosferze

Kluczowym procesem zachodzącym w ekosystemach na przedwiośniu jest niewątpliwie cyrkulacja wody. Gdy temperatury rosną, woda zaczyna przechodzić ze stanu stałego (śnieg, lód) w ciekły.

Ma to ogromne znaczenie zarówno dla biosfery, jak i pedosfery, czyli świata gleby. Woda dostarcza niezbędnych składników odżywczych do korzeni drzew oraz uruchamia szlaki metaboliczne roślin, dzięki czemu mogą się one prawidłowo rozwijać. Jest też niezbędna do procesów mikrobiologicznych zachodzących w glebie na przedwiośniu.

Bez sygnału chemicznego wywołanego przez wodę, większość roślin nie byłaby w stanie się przebudzić z zimowego uśpienia i biosfera pozostawałaby martwa.

Sygnał do przebudzenia

Dlatego naukowcy podkreślają niezwykle istotną rolę wody w uaktywnianiu procesów biologicznych, chemicznych i fizycznych na Ziemi wczesną wiosną. To ona daje sygnał roślinom do przebudzenia się po zimie i bez niej niemożliwe byłoby powitanie przedwiośnia i nadejście wiosny.

Rośliny reagują na zmiany pogody

Rośliny bardzo delikatnie i szybko reagują na zmiany zachodzące w pogodzie i klimacie na przedwiośniu. Wzrost temperatur i nasłonecznienia powoduje, że zaczynają się one budzić ze stanu zimowego uśpienia już pod koniec lutego lub na początku marca.

Te wczesne kwiaty są sygnałem, że przyroda budzi się do życia po zimowym letargu. Rosnące temperatury i dłuższe dni pobudzają rośliny do wzrostu. Przedwiośnie to dla nich newralgiczny czas - muszą się zaadaptować do nowych warunków aby przetrwać i owocować w pełni lata.

Owady przystosowują się do mrozu

Część owadów, należących do grupy krioentomofauny, aktywnie wykorzystuje niskie temperatury panujące na przedwiośniu. Są to gatunki przystosowane do przetrwania mrozów, dzięki specjalnym mechanizmom obronnym.

Wytwarzają one w swoich ciałach alkohol - glikol etylenowy, obniżający temperaturę krzepnięcia płynów ustrojowych. Dzięki temu ich organizmy nie zamarzają i mogą normalnie funkcjonować nawet przy kilkustopniowych mrozach na przedwiośniu.

Do gatunków tych zaliczamy m.in. ponowce, pośnieżki i zimienie. Aktywnie żerują i rozmnażają się, podczas gdy inne owady potrzebują znacznie wyższych temperatur, by się obudzić.

Ptaki wędrujące zwiastują wiosnę

Przedwiośnie to również czas ożywionych przelotów ptaków wędrownych, które na zimę uciekły do cieplejszych krajów. Teraz wracają, by w Polsce złożyć jaja i wychować młode.

Wśród nich możemy zaobserwować gęsi gęgawy, gęsi zbożowe, kaczki krzyżówki, czajki i żurawie. Ptaki te doskonale wyczuwają nadchodzącą wiosnę i zwiastują zmiany zachodzące w przyrodzie. Dlatego ich przylot stanowi pewny znak, że szykuje się koniec zimy i przedwiośnie.

Podsumowanie

Przedwiośnie, czyli okres przejściowy między zimą a wiosną, w Polsce z roku na rok ulega skróceniu za sprawą globalnego ocieplenia. Wpływa to na zachwianie równowagi całych ekosystemów. Rośliny, zwierzęta i mikroorganizmy nie nadążają za gwałtownymi zmianami temperatury i długości dnia, co zaburza ich cykle rozwojowe.

Tymczasem przedwiośnie odgrywa kluczową rolę w przygotowaniu biosfery do pełnego przebudzenia w okresie wiosny. Procesy zachodzące w tym czasie, takie jak topnienie śniegu, wzbudzenie mikroorganizmów glebowych czy przylot ptaków wędrownych mają ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania ekosystemów.

banner

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-outline
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Ceny bram garażowych - ile kosztuje brama garażowa, bramy garażowe ceny
  2. Wymiana instalacji elektrycznej w mieszkaniu - Ceny i porady
  3. Atakujące ceny fotowoltaiki w 2024! Panele od 19zł/Wp? Sprawdź!
  4. Zachód zaostrza sankcje dotyczące rosyjskiej ropy - dowiedz się, co to oznacza dla Ciebie
  5. Szymański odkrywa prawdę: Fotowoltaika w kontrowersyjnym świetle - zaskakujące ujawnienia!
Autor Ludwik Głowacki
Ludwik Głowacki

Z dziesięcioletnim doświadczeniem w branży fotowoltaicznej, zajmuję się projektowaniem i wdrażaniem systemów fotowoltaicznych, obsługując zarówno domy jednorodzinne, jak i przedsiębiorstwa. Moja edukacyjna ścieżka prowadziła przez Politechnikę Warszawską, gdzie ukończyłem Inżynierię Środowiska, a także zdobyłem certyfikat w zakresie energii odnawialnej. Regularnie występuję jako prelegent na konferencjach dotyczących odnawialnych źródeł energii, a moje publikacje branżowe zdobywają uznanie w środowisku. Pasjonuje mnie dzielenie się wiedzą i doświadczeniem, które przekładają się na pomoc innym w efektywnym wykorzystaniu fotowoltaiki.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Umowy ograniczające zdolności produkcyjne a nadmiar OZE.
NewsUmowy ograniczające zdolności produkcyjne a nadmiar OZE.

Nadmiar energii z OZE to problem, z którym mierzą się sieci elektroenergetyczne. Poznaj umowy ograniczające zdolności produkcyjne - innowacyjne rozwiązanie stosowane w Holandii, które pozwala efektywnie zarządzać nadwyżką energii odnawialnej.

Spadek liczby prosumentów o połowę w roku 2023
NewsSpadek liczby prosumentów o połowę w roku 2023

Liczba nowych prosumentów w Polsce w 2023 r. spadła aż o połowę w porównaniu do rekordowego roku 2022. Dowiedz się, jakie były przyczyny tego niespodziewanego spowolnienia rynku mikroinstalacji OZE oraz prognozy na przyszłość