News

NIK zarzuca PFR nieprawidłowości w pomocy dla kopalń - szczegóły we wniosku

Autor Janusz Kamiński
Janusz Kamiński13.12.20237 min.
NIK zarzuca PFR nieprawidłowości w pomocy dla kopalń - szczegóły we wniosku
banner

NIK krytykuje przyznanie pomocy finansowej kopalniom węgla w ramach rządowego programu "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla dużych firm". W opublikowanym raporcie Izba zarzuca Polskiemu Funduszowi Rozwoju między innymi nierzetelne udokumentowanie spełniania przez firmy górnicze warunków udziału w programie. Choć główny cel, jakim była poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorstw, został osiągnięty, to NIK dostrzega nieprawidłowości w procesie przyznawania i rozliczania pomocy. Szczegóły zarzutów NIK znajdziesz w artykule.

NIK krytykuje przyznanie pomocy

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport z kontroli przyznawania, rozliczania i wykorzystania pomocy finansowej udzielonej w ramach rządowego programu "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla dużych firm". Głównym adresatem krytyki NIK jest Polski Fundusz Rozwoju, któremu zarzucono szereg nieprawidłowości.

Kontrola NIK objęła okres od kwietnia 2020 do końca 2021 roku. Jej celem była ocena całości procesu - od decyzji o przyznaniu wsparcia finansowego firmom, poprzez wypłatę i rozliczenie środków, aż po osiągnięte efekty.

Największe firmy górnicze jako beneficjenci

Okazało się, że największymi beneficjentami pomocy w ramach "Tarczy finansowej PFR" były państwowe firmy górnicze - Jastrzębska Spółka Węglowa i Polska Grupa Górnicza. W sumie otrzymały one 2,2 mld zł, czyli ponad połowę całkowitej puli 4,1 mld zł przeznaczonej na program.

Choć główny cel programu - poprawa sytuacji ekonomicznej dużych przedsiębiorstw - został osiągnięty, to w przypadku kopalń węgla kamiennego miała na to wpływ także poprawiająca się w 2021 roku koniunktura na rynku węgla.

Zarzuty NIK wobec PFR

Najwięcej zastrzeżeń Najwyższa Izba Kontroli ma do sposobu, w jaki Polski Fundusz Rozwoju realizował program pomocowy. Według NIK proces przyznawania, wypłacania i rozliczania środków nie był w pełni transparentny i oparty na jasnych zasadach.

Zdaniem NIK, PFR nierzetelnie dokumentował spełnianie warunków udziału firm w programie wsparcia, co nie zapewniało transparentności procesu decyzyjnego i skutecznego monitorowania efektów.

W efekcie nie da się w pełni zweryfikować, czy firmy faktycznie spełniały określone kryteria i czy przyznane im środki były optymalnie wykorzystane.

Cztery główne nieprawidłowości

NIK wymienia cztery główne nieprawidłowości dotyczące zarządzania programem pomocowym przez PFR:

  • Brak pełnej dokumentacji weryfikacji wniosków firm o wsparcie
  • Nierzetelna ocena ryzyka zwrotu środków
  • Niewystarczający nadzór nad realizacją programu
  • Niespójne kryteria udzielania wsparcia

W efekcie nie można mieć pewności, czy pomoc trafiła do firm, które faktycznie jej najbardziej potrzebowały i czy została efektywnie wykorzystana.

Czytaj więcej: Nowa Stawka Dopłat do Energii Odnawialnej - Sprawdź Szczegóły Teraz

Nieprawidłowości przy wsparciu dla firm

Kontrola NIK ujawniła też konkretne nieprawidłowości przy udzielaniu i rozliczaniu pomocy finansowej dla poszczególnych firm. Najwięcej zastrzeżeń dotyczy wsparcia dla górnictwa węgla kamiennego.

Firma Kwota pomocy (mln zł) Główne nieprawidłowości
JSW 1,5 - zawyżone szacunki strat
PGG 594 - niepełne wywiązanie się z zobowiązań

W przypadku Jastrzębskiej Spółki Węglowej zakwestionowano realność szacunków dotyczących skutków pandemii. Uznano je za zawyżone, co mogło prowadzić do nieuzasadnionego zwiększenia kwoty przyznanego wsparcia.

Z kolei w Polskiej Grupie Górniczej stwierdzono niewywiązanie się ze wszystkich deklarowanych zobowiązań, np. dotyczących utrzymania zatrudnienia. Nie było jednak konsekwencji ze strony PFR w postaci żądania zwrotu części wypłaconych środków.

Nierzetelna dokumentacja warunków pomocy

NIK zarzuca PFR nieprawidłowości w pomocy dla kopalń - szczegóły we wniosku

Kontrola NIK ujawniła bardzo poważne nieprawidłowości w sposobie udokumentowania przez PFR spełniania przez firmy warunków koniecznych do otrzymania pomocy. W praktyce uniemożliwia to weryfikację, czy te warunki były spełnione.

Dotyczy to kluczowych kwestii, takich jak wykazanie przez przedsiębiorstwo 30-procentowego spadku przychodów w związku z pandemią. Tymczasem to właśnie ten spadek był podstawą do przyznania pomocy finansowej.

Podobnie było z udokumentowaniem faktycznych strat finansowych firm czy realizacji zadeklarowanych zobowiązań, np. w zakresie utrzymania zatrudnienia. Tej dokumentacji albo w ogóle nie było, albo była fragmentaryczna.

Konsekwencje braku dokumentacji

Efektem był brak transparentności całego procesu. Nie można było zweryfikować, czy poszczególne firmy faktycznie zasługiwały na pomoc ani czy środki zostały dobrze wykorzystane. Ogólnie rzecz biorąc, uniemożliwiało to rzetelną kontrolę i ocenę skuteczności programu.

Cel programu pomocowego osiągnięty

Mimo licznych nieprawidłowości w zarządzaniu programem, jego podstawowy cel został - zdaniem NIK - osiągnięty. Polegał on na poprawie sytuacji finansowej dużych firm, które ucierpiały w wyniku pandemii.

W przypadku górnictwa węgla kamiennego poprawę tę można jednak tłumaczyć nie tylko otrzymanym wsparciem, ale także poprawiającą się od 2021 roku koniunkturą na rynku węgla i wzrostem jego cen.

Dlatego trudno jednoznacznie stwierdzić, w jakim stopniu poprawa kondycji finansowej sektora górniczego była zasługą programu pomocowego, a na ile wynikała z czynników zewnętrznych.

Poprawa koniunktury zwiększyła zyski

Jastrzębska Spółka Węglowa i Polska Grupa Górnicza nie tylko poprawiły swoją sytuację finansową, ale w 2021 roku odnotowały znaczne zyski. Było to możliwe dzięki zwyżce cen węgla.

Firma Zysk netto w 2021 r. (mln zł)
JSW 4 495
PGG 4 817

Tak dobre wyniki finansowe rodzą pytania o to, czy pomoc dla górnictwa nie była zbyt hojna i czy nie należałoby teraz dokonać korekty, np. poprzez zwrot części wypłaconych wcześniej środków.

Tymczasem - jak wynika z ustaleń NIK - Polski Fundusz Rozwoju nie podjął żadnych kroków w tym kierunku. Nie zażądał też dodatkowych wyjaśnień od spółek węglowych.

Podsumowanie

W moim artykule omówiłem raport Najwyższej Izby Kontroli na temat pomocy finansowej udzielonej w ramach rządowego programu "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla dużych firm". NIK sformułował szereg zarzutów pod adresem PFR, dotyczących przede wszystkim braku przejrzystości i rzetelności w zarządzaniu programem.

Z raportu wynika, że największymi beneficjentami pomocy okazały się dwie państwowe spółki górnicze - JSW i PGG. W sumie otrzymały 2,2 mld zł, czyli ponad połowę środków przeznaczonych na cały program. Choć jego podstawowy cel został osiągnięty, to w przypadku kopalń trudno oddzielić efekt wsparcia od poprawy koniunktury na rynku węgla.

NIK zarzuca PFR przede wszystkim nierzetelne udokumentowanie spełniania przez firmy warunków pomocy. W efekcie nie można było w pełni zweryfikować, czy wsparcie trafiło do najbardziej potrzebujących podmiotów i czy zostało efektywnie wykorzystane. Cały proces nie był wystarczająco transparentny.

Mimo tych zastrzeżeń uważam, że artykuł warto przeczytać, aby lepiej zrozumieć nieprawidłowości przy przyznawaniu pomocy publicznej dużym firmom w czasie pandemii. Omówiłem w nim najważniejsze tezy i zarzuty z raportu NIK dotyczącego "Tarczy finansowej PFR".

banner

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Podłączenie pieca gazowego - montaż i podłączenie kotła gazowego
  2. Pompa ciepła odwierty - najlepsze rozwiązanie do budowy ogrzewania
  3. Atakujące ceny fotowoltaiki w 2024! Panele od 19zł/Wp? Sprawdź!
  4. Czy nowy film z serii Wonka zdobędzie tytuł kina nr 1 roku?
  5. Czy importowane panele z Azji zagrażają przyszłości branży fotowoltaicznej w Europie?
Autor Janusz Kamiński
Janusz Kamiński

Jako doświadczony budowniczy i doradca w zakresie efektywności energetycznej domów, koncentruję się na łączeniu nowoczesnych technologii, takich jak pompy ciepła, oraz fotowoltaika, z tradycyjnymi metodami budowy. Ukończyłem Budownictwo na Politechnice Krakowskiej i rozszerzyłem swoją wiedzę o zarządzanie projektami budowlanymi. Jako członek Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego, regularnie publikuję artykuły w branżowych czasopismach. Moje praktyczne podejście do budowy przyniosło mi zaufanie klientów, którzy cenią moje skuteczne i ekonomiczne rozwiązania.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły